Milan Micić je rođen 1961. godine u porodici
dobrovoljaca u Vojvoda Stepi u Banatu, a može se s pravom reći da su
dobrovoljci iz Prvog svetskog rata obeležili čitav njegov život i stvaralaštvo.
Milan Micić se dobrovoljcima bavi kao istoričar, te u svojoj knjizi Srpsko dobrovoljačko pitanje u Velikom ratu:1914‒1918. na jedan naučni i
sistematičan način rasvetljava ulogu i značaj srpskog doborovoljačkog pokreta u
Velikom ratu i nudi nam na uvid mnoštvo zaboravljenih i nepoznatih činjenica o
herojstvu, bitkama i požrtvovanju tog, može se reći, svesrpskog oslobodilačkog
pokreta. S druge strane, u svojim pričama, književnik Milan Micić obrađuje teme
koje su vezane za Prvi svetski rat, dobrovoljce, njihove sudbine, verovanja,
ljubavi, avanture i stradanja, kako u periodu dok su ratovali tako i u docnijem
životu kad su se kao kolonisti naselili u Banatu.
Ono što nije mogao da naukom, istorijom i
pripovedanjem iskaže, kad su u pitanju dobrovoljci i đedovi, kako ih Milan zove, dakle, onu emociju, fluid i oreol koji
je pratio te ljude, ono zaumno i neizrecivo, Milan je u svojim pesmama to
dopunio, i ne samo to, već u sažetom jezičkom izrazu i fresko-slikovitom
opisivanju, kroz malo reči, on je te ljude uzvisio i napravio im spomenik kakav
samo oni zaslužuju.
Knjiga intervjua Srpski dobrovoljci 1914‒1918.
: Životi, sećanja koja je pred tobom, poštovani čitaoče, sadrži deset
ispovesti, priča i biografija dobrovoljaca, od ukupno 220 koliko ih je ovaj
autor uradio u periodu od 1996. do 2000. godine.
Ništa ne traje toliko kratko koliko ljudsko
pamćenje i sećanje, kako vlastitog života tako i ljudi koji su živeli sa nama i
oko nas. Međutim, za razliku od običnog i svakidašnjicom obojenog života,
učešća pojedinaca u velikim istorijskim događajima postaju neka vrsta lične i
porodične priče koja se opričava kao lično sećanje i lična legenda, a kad
protagonisti nestanu sa scene, onda to preuzimaju članovi najbliže porodice i
kao porodično predanje prenose sa kolena na koleno.
Od priče o Stevanu Srdiću iz Drvara, koji nije
želeo da se čišćenjem čizama dodvori austrijskom starešini, a potom se na
ruskom frontu zajedno sa drugarima predao Rusima, pa kroz ostale životne
ratničke i veoma slikovite priče, kao što je na primer priča o Jovi Beloviću iz
Hrguda kod Stoca koji je najteže doživeo dan kad je srpska dobrovoljačka
jedinica preimenovana u jugoslovensku, jer on te Jugoslovene nikad nije video
oko sebe, već samo Srbe iz Monarhije koji su ratovali za srpstvo, kralja i
Srbiju. A tu je i priča o Radi Mišiću iz Velikog Sempetera u Banatu, koji je
kao zarobljenik u Rusiji, a kasnije kao dobrovoljac, služio kao berber i za kog
se priča da je kao zarobljenika brijao jednog Hrvata kog su kasnije prozvali
Tito. Tu je i priča o Obradu Hornjaku iz Elemira, koji je kao mladić krenuo da
za nadnicu odmeni jednog gazdačkog sina i prati vojsku sa hranom prema Šapcu i
najednom se našao u vrtlogu rata i kući se vratio tek nakon sedam godina. Ovo
su samo neke od sudbina ljudi koje je Milan Micić u svojoj knjizi Srpski dobrovoljci 1914‒1918. : Životi, sećanja pomenuo,
a takvih sudbina, ispričanih i neispričanih, bilo je koliko i dobrovoljaca.
U ovoj knjizi vidimo kako se razvijala ideja svesrpskog
nacionalnog osećaja Srba koji su živeli u Monarhiji i koji su kao vojnici te
iste Monarhije otkazivali poslušnost ćesaru i na ruskom frontu se predavali Rusima i nakon toga dobrovoljno stupali, na poziv ruskog cara i srpskog kralja,
u srpske dobrovoljačke jedinice. Kroz priče potomaka dobrovoljaca iz Velikog
rata, koje je kao porodična sećanja sabrao dr Milan Micić, vidimo svojevrsnu
spremnost protagonista i aktera ovih priča da čestim pričanjem i prepričavanjem
svojih doživljaja iz vojne potomcima, njihovo sećanje ostane, istina o njihovim
životima, o njihovim patnjama, borbama i svojevrsnoj ličnoj spremnosti na žrtvu,
vidimo heroizam tih možda jedva pismenih ljudi koji su u velikoj i svetskoj
ratnoj pometnji odabrali da budu na strani svog naciona, da se za njega bore,
da za njega primaju metke i ginu verujući da time udaraju temelje jedne nove
države Srbije.
Ova knjiga je i svojevrsno svedočanstvo koje treba da utemelji u naše nacionalno kolektivno pamćenje veličinu podviga i žrtve, sa verom u boga, za kralja i otadžbinu, u kojoj do tada njenu protagonisti nisu živeli, i pokaže nam kolika je bila dobrovoljačka i narodna volja za nacionalnim sjedinjenjem i i ujedinjenjem svih Srba u jednu državu, a takođe nam pokazuje i kako su za političke potrebe srpski dobrovoljci prevedeni u jugoslovenske dobrovoljce, što je te iste ljude i njihove potomke krajem dvadesetog veka, sa raspadom Jugoslavije, u nekim novonastalim državama, učinilo građanima drugog reda. Žalosno, ali istinito, je reći, sa gorčinom u srcu, da su mnoge žrtve zaboravljene i prećutane.
Knjiga dr MIlana Micića Srpski dobrovoljci 1914‒1918. : Životi, sećanja je svedočanstvo koje će nam produžiti pamćenje i učiniti srpskim dobrovoljcima večni pomen.
Ova knjiga je i svojevrsno svedočanstvo koje treba da utemelji u naše nacionalno kolektivno pamćenje veličinu podviga i žrtve, sa verom u boga, za kralja i otadžbinu, u kojoj do tada njenu protagonisti nisu živeli, i pokaže nam kolika je bila dobrovoljačka i narodna volja za nacionalnim sjedinjenjem i i ujedinjenjem svih Srba u jednu državu, a takođe nam pokazuje i kako su za političke potrebe srpski dobrovoljci prevedeni u jugoslovenske dobrovoljce, što je te iste ljude i njihove potomke krajem dvadesetog veka, sa raspadom Jugoslavije, u nekim novonastalim državama, učinilo građanima drugog reda. Žalosno, ali istinito, je reći, sa gorčinom u srcu, da su mnoge žrtve zaboravljene i prećutane.
Knjiga dr MIlana Micića Srpski dobrovoljci 1914‒1918. : Životi, sećanja je svedočanstvo koje će nam produžiti pamćenje i učiniti srpskim dobrovoljcima večni pomen.
